Dünyanın ilk medeniyetlerinden birisi olan Konya İli Çumra İlçesi yakınlarındaki Çatalhöyük uygarlığının ortaya çıkmasına vesile olan unsurların başında gelen Bozkır İlçesi’nin içinden akmakta olan Çarşamba Çayı kenarlarında tarih öncesi dönemlerde avcılık, ulaşım, ziraat ve kesif insan yerleşmelerinin görüldüğünü belirten prehistoryacı bilim adamları; Bozkır, Bozkır İlçesi’ne bağlı Sazlı Köyü ve Harmanpınar Kasabası gibi yerleşim yerlerinde yazısız dönemden önceki devirlerde, insan yerleşmelerinin olduğunu, bir tarih verilmesi gerekirse Bozkır tarihinin dokuz bin yıl öncesine kadar gittiğini bildirmişlerdir.
Dokuz bin yıllık zengin tarihi olan bir ilçenin, folklor malzemesi açısından da zenginliği tartışmasızdır. İşte bu folklor malzemelerinden biri de “Bozkır Efsâneleri”dir.
Sayısının çok daha fazla olduğuna inandığımız Bozkır Efsâneleri ile ilgili olarak tespiti yapılabilen efsânelerimizin yazıldığı bu bölümde:
1-Bozkır İlçesi sınırları içinde bulunan Dere kasabasından elde edilen “Seyrek Basan Efsânesi”,
2-Bozkır İlçesi’ne bağlı; Ulupınar, Yazdamı, Hacılar, Işıklar Köyleri ile Hisarlık Kasabası yakınlarındaki çevreye hâkim bir tepe üzerinde kurulan, antik çağda: “İsauria” olarak bilinen, onuncu yüzyıldan itibaren Türklerin eline geçmesiyle “Zengibar Kalesi” olarak isimlendirilen harabelerle ilgili olarak elde edilen “Battal Gazi Efsânesi” ile “Zengin Kral ve Süleyman Peygamber Efsânesi” ,
3-Önceden Bozkır İlçesi sınırları içinde kalan ve Bozkır’a bağlı bir kasaba iken, idari düzenlemeler sebebiyle ilçelik statüsüne kavuşturulan Suğla gölü kıyılarındaki Yalıhüyük İlçesi hudutları içinde kalan eski adı “Sandı”, şu andaki adı ile Arasöğüt olan yer ile ilgili olarak elde edilen “Sandı Efsânesi” ile bu efsânenin başka bir varyantı olan “And Efsânesi” olmak üzere toplam beş efsâne okuyucuların takdir ve ilgilerine aşağıda sunulmuştur:

Dereli Seyrek Basan Tasviri
(Çizim Erol KÖSE’ye Aittir)