Bozkır Sancağı Sancağın Genel Görünümü
Sancak: “1. Ucu sivri demirden olup bir yere saplanabilen büyük bayrak, 2. Kenarları saçaklı, üzerinde çeşitli renk ve işaretler bulunan ve bir Askeri birliğin şeref, haysiyet ve gururunu temsil eden bayrak.” tanımlamaları ile ilgilidir.
Diğer milletlerden farklı olarak, “Ordu-Millet” ülküsü ile asırlardan beri varlığını sürdürebilmiş olan Kahraman Türk Ordusu'nun ve Milleti'nin en kutsal varlığı hep “Sancak” olmuştur. Büyük Türk Milletince savaşta ve barışta kendisini koruyan, kendi bağrından çıkmış Mehmetçiğe emanet edilen manevi bir varlık olan Sancak, tarihteki bütün Türk Devletleri tarafından mukaddes sayılmıştır. Çünkü Sancak, Türk Milleti ve Türk Askeri için bağımsızlıktır, namus ve şeref timsâlidir.
Araştırmalarımız sırasında, Bozkır İlçesi'ne ait bir Sancak bulunduğunu tespit edince oldukça heyecanlandık. Bu heyecanımız sonuçta bizleri bilginin kaynağına ulaştırdı. Bozkır Sancağı'na ait elde ettiğimiz bilgiler bütün heyecanımız ile birlikte aşağıda sunulmuştur:
“Konya Mevlâna Müzesi'nde bulunan beş sancaktan birisi de Konya Bozkır Taburu'na aittir.”
“Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslâm Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türk-İslâm Sanatları Bilim Dalı, I. Doktora Seminerini 1995 Yılında Konya'da “Mevlâna Müzesi'ndeki Bir Gurup Sancak ve Süsleme Teknikleri” adlı konu ile hazırlayan Dr. Naci BAKIRCI, bu çalışmasının 38., 39., 40., 41., ve 42. sayfalarını “Bozkır Sancağı” na ayırmıştır.”
Dr. Naci BAKIRCI, bu çalışmasında Bozkır Sancağı ile ilgili şu bilgileri vermektedir:
Bulunduğu Koleksiyon : Mevlana Müzesi
Envanter No : 3883
Koleksiyona Geliş Tarihi : 27.02.1959
Koleksiyona Geliş Şekli : Konya Mevlevî Dergâhı'ndan nakil.
Koleksiyondaki Yeri : Etnografya Müzesi Deposu.
Tarihi : 1312 R., 1896 M.
Dokunduğu Yer : Taşlıca
Kumaşın Cinsi : Atlas
Süsleme Tekniği : Maraş işi.
Süslemede Kullanılan Malzeme : Sarı sim, beyaz sim, ipek iplik, hazır harç.
Yazı Çeşidi : Celi-sülüs.
Yapan Adı : Hayri Hüseyin
Tanıtımı : Kırmızı atlas kumaştan yapılan sancağın üç kenarı hazır sim harçla çevrilidir.Uçkurluğu iki taraflı olarak hazır yaprak desenli sırma harçla bezenmiştir. Tek yüzlü olan sancağın dört köşesine ay yıldız motifi yerleştirilmiştir. Dört kenarında Arapça yazılar bulunan sancağın ortasına bir tuğra ile Tanzimat'ın Arması yerleştirilmiştir.
Köşelerdeki ay yıldız motiflerinin ayları üç bölümlü olarak sarı simli telle; yıldızlar ise beyaz simli telle Maraş işi tekniğinde işlenmiştir.
Sancağın üst kenarına yakın yerde, sarı simle Arapça olarak “el-Cennetu tahte zilalu'l- suyûf ” yazılıdır.
Alt kenara ise üç sıra halinde sarı sırma ile “Taşlıca mamulâtı, Hayri Hüseyin”
İkinci satıra “Nizamiye yetmişinci alayın dördüncü taburu kur'ası sene 1312 rumi” yazılmıştır.
Sancağın uçkurluk tarafına birinci satırda sim sırma ile “Konya Vilayeti Bozkır Kasabası”,
İkinci satırda beyaz sim sırma ile “Belviran nahiyesindeki Ak Türbeye vakıftır.” (Şimdiki Sarıoğlan Kasabasının eski adı, Belviran nahiyesi idi)
Üçüncü satıra ise sarı sırma ile ters olarak Maraş işi tekniğinde “ Nasrun min Allah ve fethan garîb” Ayeti Kerimesi yazılmıştır.
Sancağın uç tarafında ise, birinci sırada sarı sim ile “İnna fetahnâ leke fethan mübinan”
İkinci sırada sim ile Maraş işi tekniğinde “Padişahım çok yaşa” yazılmıştır.
Sancağın ortasında, içten dairevi dıştan kartuşlu madalyon içerisine beyaz sırma ile tuğra yerleştirilmiştir. Tuğrada “el-Gazi Abdülhamit bin Abdülmecid Han el-Muzaffer daiman” yazılıdır.
Madalyon beyaz ve sarı telli simlerle atlamalı olarak sarma tekniğinde bezenmiştir. Madalyonun kaide kısmını oluşturan kısımlar ile bitkisel yapraklar pembe, açık sarı, yeşil, kahverengi, çimen yeşili rengindeki ipek iplikle sarma tekniğinde işlenmiştir.
Sancağın arka yüzüne de geçen yazılar ve bezemeler iki yüzlü olarak yapılmıştır.
Çanakkale Savaşlarına ait resimlerdeki sancakların incelendiğinde, Mevlana Müzesi'nde bulunan sancaklarla benzerlikler taşıdığını da belirten Dr. Naci BAKIRCI, Bozkır'ın sosyal ve askeri tarihini araştıracak olanlara da böylelikle ışık tutmuştur. Bu sebeple Bozkırlılar, Naci BAKIRCI Bey'i minnet ve şükranla anacaklardır.
Diğer milletlerden farklı olarak, “Ordu-Millet” ülküsü ile asırlardan beri varlığını sürdürebilmiş olan Kahraman Türk Ordusu'nun ve Milleti'nin en kutsal varlığı hep “Sancak” olmuştur. Büyük Türk Milletince savaşta ve barışta kendisini koruyan, kendi bağrından çıkmış Mehmetçiğe emanet edilen manevi bir varlık olan Sancak, tarihteki bütün Türk Devletleri tarafından mukaddes sayılmıştır. Çünkü Sancak, Türk Milleti ve Türk Askeri için bağımsızlıktır, namus ve şeref timsâlidir.
Araştırmalarımız sırasında, Bozkır İlçesi'ne ait bir Sancak bulunduğunu tespit edince oldukça heyecanlandık. Bu heyecanımız sonuçta bizleri bilginin kaynağına ulaştırdı. Bozkır Sancağı'na ait elde ettiğimiz bilgiler bütün heyecanımız ile birlikte aşağıda sunulmuştur:
“Konya Mevlâna Müzesi'nde bulunan beş sancaktan birisi de Konya Bozkır Taburu'na aittir.”
“Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslâm Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türk-İslâm Sanatları Bilim Dalı, I. Doktora Seminerini 1995 Yılında Konya'da “Mevlâna Müzesi'ndeki Bir Gurup Sancak ve Süsleme Teknikleri” adlı konu ile hazırlayan Dr. Naci BAKIRCI, bu çalışmasının 38., 39., 40., 41., ve 42. sayfalarını “Bozkır Sancağı” na ayırmıştır.”
Dr. Naci BAKIRCI, bu çalışmasında Bozkır Sancağı ile ilgili şu bilgileri vermektedir:
Bulunduğu Koleksiyon : Mevlana Müzesi
Envanter No : 3883
Koleksiyona Geliş Tarihi : 27.02.1959
Koleksiyona Geliş Şekli : Konya Mevlevî Dergâhı'ndan nakil.
Koleksiyondaki Yeri : Etnografya Müzesi Deposu.
Tarihi : 1312 R., 1896 M.
Dokunduğu Yer : Taşlıca
Kumaşın Cinsi : Atlas
Süsleme Tekniği : Maraş işi.
Süslemede Kullanılan Malzeme : Sarı sim, beyaz sim, ipek iplik, hazır harç.
Yazı Çeşidi : Celi-sülüs.
Yapan Adı : Hayri Hüseyin
Tanıtımı : Kırmızı atlas kumaştan yapılan sancağın üç kenarı hazır sim harçla çevrilidir.Uçkurluğu iki taraflı olarak hazır yaprak desenli sırma harçla bezenmiştir. Tek yüzlü olan sancağın dört köşesine ay yıldız motifi yerleştirilmiştir. Dört kenarında Arapça yazılar bulunan sancağın ortasına bir tuğra ile Tanzimat'ın Arması yerleştirilmiştir.
Köşelerdeki ay yıldız motiflerinin ayları üç bölümlü olarak sarı simli telle; yıldızlar ise beyaz simli telle Maraş işi tekniğinde işlenmiştir.
Sancağın üst kenarına yakın yerde, sarı simle Arapça olarak “el-Cennetu tahte zilalu'l- suyûf ” yazılıdır.
Alt kenara ise üç sıra halinde sarı sırma ile “Taşlıca mamulâtı, Hayri Hüseyin”
İkinci satıra “Nizamiye yetmişinci alayın dördüncü taburu kur'ası sene 1312 rumi” yazılmıştır.
Sancağın uçkurluk tarafına birinci satırda sim sırma ile “Konya Vilayeti Bozkır Kasabası”,
İkinci satırda beyaz sim sırma ile “Belviran nahiyesindeki Ak Türbeye vakıftır.” (Şimdiki Sarıoğlan Kasabasının eski adı, Belviran nahiyesi idi)
Üçüncü satıra ise sarı sırma ile ters olarak Maraş işi tekniğinde “ Nasrun min Allah ve fethan garîb” Ayeti Kerimesi yazılmıştır.
Sancağın uç tarafında ise, birinci sırada sarı sim ile “İnna fetahnâ leke fethan mübinan”
İkinci sırada sim ile Maraş işi tekniğinde “Padişahım çok yaşa” yazılmıştır.
Sancağın ortasında, içten dairevi dıştan kartuşlu madalyon içerisine beyaz sırma ile tuğra yerleştirilmiştir. Tuğrada “el-Gazi Abdülhamit bin Abdülmecid Han el-Muzaffer daiman” yazılıdır.
Madalyon beyaz ve sarı telli simlerle atlamalı olarak sarma tekniğinde bezenmiştir. Madalyonun kaide kısmını oluşturan kısımlar ile bitkisel yapraklar pembe, açık sarı, yeşil, kahverengi, çimen yeşili rengindeki ipek iplikle sarma tekniğinde işlenmiştir.
Sancağın arka yüzüne de geçen yazılar ve bezemeler iki yüzlü olarak yapılmıştır.
Çanakkale Savaşlarına ait resimlerdeki sancakların incelendiğinde, Mevlana Müzesi'nde bulunan sancaklarla benzerlikler taşıdığını da belirten Dr. Naci BAKIRCI, Bozkır'ın sosyal ve askeri tarihini araştıracak olanlara da böylelikle ışık tutmuştur. Bu sebeple Bozkırlılar, Naci BAKIRCI Bey'i minnet ve şükranla anacaklardır.
